الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
501
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
نداى نماز بلند كنيد آن را مسخره و بازيچه مىگيرند و اين بدان سبب است كه ايشان مردمى هستند كه نمىانديشند و عقل ندارند . » مفسران در اين مورد گفتهاند ، معمولا كافران به هنگام نماز مؤمنان جمع مىشدند و با استهزاء مىگفتند نماز بگزاريد ، نماز مگذاريد . ركوع بكنيد ، ركوع مكنيد . سجده بكنيد ، سجده مكنيد ، و خداوند اين آيه را نازل فرمود « 1 » . ( 1 ) بدان كه ندا دادن بر پنج گونه است : نداى خداوند و نداى پيامبر ( ص ) و نداى اسرافيل و نداى ابراهيم ( ع ) و نداى مؤمنان . نداى خداوند آن است كه در آيهء هفتم سورهء « تحريم » فرموده است « هان ! اى مؤمنان به درگاه خداوند توبهء نصوح ( با خلوص و دوام ) كنيد . » ( 2 ) ندا و اذان گفتن رسول خدا ( ص ) آن است كه در آيهء سى و يكم سورهء « احقاف » از قول ايشان آمده است كه « اى قوم ما ! شما هم دعوت خدا را بپذيريد و به او ايمان آوريد . » نداى ابراهيم ( ع ) آن است كه در آيهء بيست و هفتم سورهء « حج » آمده است « و مردم را براى اداى مناسك حج فرا خوان ! پياده و سواره از هر راه دور به سوى تو آيند . » نداى اسرافيل آن است كه در آيهء چهل و يكم سورهء « ق » آمده است « و به نداى روزى كه منادى حق ( اسرافيل ) از مكان نزديك ندا كند گوش فرا دار . » نداى مؤمنان در آيه پنجاه و هشتم سورهء « مائده » است كه مىفرمايد « و چون ندا دهيد ( اذان گوييد ) براى نماز . » و خداوند در آيهء سى و سوم سورهء « فصلت » چنين فرموده است « چه كسى نيكو گفتارتر از آن كس است كه به سوى خدا فرا خواند و نيكوكار باشد و بگويد همانا من از تسليمشدگان به فرمان خدايم . » امام باقر ( ع ) فرموده است : هر كس براى رضاى خداوند ده سال اذان بگويد ، خداوند به همان مقدار كه چشم او مىبيند و صدايش در آسمان پخش مىشود ، از خطاهايش مىبخشد و هر خشك و ترى كه صداى اذان او را بشنود او را تصديق مىكند و براى او ، به شمار كسانى كه در مسجدى كه او در آن اذان گفته است سهمى است و براى او به شمار همهء كسانى كه با صداى او نماز گزارند
--> ( 1 ) . در صفحهء 259 جلد 4 تفسير ابو الفتوح رازى چاپ مرحوم آقاى شعرانى هم همين روايت با اندك تفاوتى آمده است . م .